हनुमान चालीसा / Hanuman Chalisa - Devotional Hymn

Last updated: 04 Oct 2026

श्री हनुमान चालीसा

हनुमान चालीसा गोस्वामी तुलसीदास जी द्वारा लिखी गई है। इसमें कुल 40 चौपाइयां हैं, जो हनुमान जी की अनगिनत शक्तियों और गुणों को दर्शाती हैं। हनुमान चालीसा को पढ़ने से ये मानते हैं कि संकट और भय की स्थितियों में राहत और शांति मिलती है। ये कोई साधारण पुस्तक या पाठ नहीं है, बल्कि हमारी संस्कृति की एक महत्वपूर्ण धरोहर मानी जाती है। इसका महत्व हर भक्त के लिए अलग होता है, और इंसान को सही मार्ग पर चलने में मदद करती है।

दोहा

श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारि।
बरनउं रघुबर बिमल जसु, जो दायकु फल चारि॥
बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवन-कुमार।
बल बुधि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेश विकार॥

Shri guru charan saroj raj, nij manuukuru sudhari.
Baranau Raghubar bimal jasu, jo dayaku phal chari॥
Buddhihin tanu janike, sumirau Pawan-Kumar.
Bal budhi vidya dehu mohin, harahu klesh vikaar॥

चौपाई

जय हनुमान ज्ञान गुन सागर। जय कपीस तिहुं लोक उजागर॥
राम दूत अतुलित बल धामा। अंजनि-पुत्र पवनसुत नामा॥
महाबीर बिक्रम बजरंगी। कुमति निवार सुमति के संगी॥
कंचन बरन बिराज सुबेसा। कानन कुंडल कुंचित केसा॥
हाथ बज्र औ ध्वजा बिराजै। कांधे मूंज जनेऊ साजै॥
संकर सुवन केसरीनंदन। तेज प्रताप महा जग बंदन॥
विद्यावान गुनी अति चातुर। राम काज करिबे को आतुर॥
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया। राम लखन सीता मन बसिया॥
सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा। बिकट रूप धरि लंक जरावा॥
भीम रूप धरि असुर सँहारे। रामचंद्र के काज संवारे॥
लाय सजीवन लखन जियाये। श्रीरघुबीर हरषि उर लाये॥
रघुपति कीन्ही बहुत बड़ाई। तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई॥
सहस बदन तुम्हरो जस गावैं। अस कहि श्रीपति कंठ लगावैं॥ जुग सहस्र जोजन पर भानू। लील्यो ताहि मधुर फल जानू।” < br /> प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं। जलधि लांघि गये अचरज नाहीं ॥ < br /> दुर्गम काज जगत के जेते। सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते॥ राम दुआरे तुम रखवारे। होत न आज्ञा बिनु पैसारे॥ < br /> सब सुख लहै तुम्हारी सरना। तुम रच्छक काहू को डरना।। < br /> आपन तेज सम्हारो आपै । तीनों लोक हांक तें कांपै ॥ < br /> भूत पिसाच निकट नहिं आवै । महाबीर जब नाम सुनावै ॥ < br /> नासै रोग हरै सब पीरा । जपत निरंतर हनुमत बीरा । < br /> संकट तें हनुमान छुड़ावै । मन क्रम बचन ध्यान जो लावै ॥ < br /> सब पर राम तपस्वी राजा । तिन के काज सकल तुम साजा ॥ < br /> और मनोरथ जो कोई लावै । सोइ अमित जीवन फल पावै ॥ < br /> चारों जुग परताप तुम्हारा । है परसिद्ध जगत उजियारा ॥ < br /> साधु संत के तुम रखवारे । असुर निकंदन राम दुलारे ॥ < br /> अष्ट सिद्धि नौ निधि के दाता । अस वर दीन जानकी माता ॥ < br /> राम रसायन तुम्हरे पासा । सदा रहो रघुपति के दासा ॥ < br /> तुम्हरे भजन राम को पावै । जनम जनम के दुख बिसरावै ॥ < br /> अंत काल रघुबर पुर जाई।। जहां जन्म हरिभक्त कहाई।।

.

Frequently Asked Questions

हनुमान चालीसा किसने लिखी है?

हनुमान चालीसा के रचयिता गोस्वामी तुलसीदास जी माने जाते हैं, जिन्होंने रामचरितमानस की भी रचना की थी।

हनुमान चालीसा का पाठ कब करना चाहिए?

इसे प्रातःकाल या संध्या समय, विशेषकर मंगलवार और शनिवार को पढ़ना शुभ माना जाता है।

हनुमान चालीसा में कितनी चौपाइयां हैं?

हनुमान चालीसा में दो दोहों के बीच चालीस चौपाइयां हैं, इसीलिए इसे 'चालीसा' कहा जाता है।

Connect with Verified Hindu Matrimony Profiles

We provide dedicated matrimony services for the Hindu community, helping individuals and families connect with verified Hindu profiles for meaningful, lasting relationships.

Manish

42 yrs • Siliguri

Business / Self Employed

Never Married View Profile

Aditi

23 yrs • Bihar

Not Working

Never Married View Profile

Dharmveer

27 yrs • Nangal Bhaosingh

Business / Self Employed

Never Married View Profile

Jiya

27 yrs • Gardha

Not Working

Never Married View Profile

***** *****

34 yrs • Delhi

Private Company

Never Married View Profile

***** *****

21 yrs • Ludhiana

Not Working

Never Married View Profile
View All Hindu Matrimony Profiles →

Learn More About This Topic

Explore Helpful Matrimony Pages

View Matrimony Trends & Insights

Download Now from
App Store Play Store
Corishta
Find your perfect match today
Login Register Free
WhatsApp Support Support


🔍 Find Your Match

Answer 2 quick questions to see matching profiles

Step 1 of 2, Choose Religion

Select the religion you are looking for in a partner